Wzorcowanie czujnika temperatury i termohigrometru: świadectwo, PCA, jak często
Czujnik pokazuje 5,2 °C. Pytanie kontrolera brzmi: skąd wiadomo, że to naprawdę 5,2 °C? Odpowiedzią jest świadectwo wzorcowania. Wyjaśniamy, czym jest wzorcowanie, co powinno znaleźć się na świadectwie i jak często je powtarzać.
Wzorcowanie, czyli porównanie z wzorcem
Wzorcowanie to sprawdzenie, o ile wskazania czujnika różnią się od wartości rzeczywistej. Laboratorium umieszcza czujnik w komorze klimatycznej razem z wzorcem o znanej, wyższej dokładności i porównuje odczyty w kilku punktach — np. 2 °C, 8 °C i 25 °C, a dla wilgotności np. 30 % i 70 %.
Wzorcowanie nie naprawia czujnika. Mówi, jaki ma błąd i z jaką niepewnością ten błąd wyznaczono. To wystarczy, żeby ocenić, czy pomiary są wiarygodne w zakresie, który Cię interesuje.
Co zawiera świadectwo wzorcowania
- dane czujnika (model, numer seryjny) — świadectwo dotyczy konkretnego egzemplarza,
- punkty pomiarowe i wyniki: wskazanie czujnika, wartość wzorca, wyznaczony błąd,
- niepewność pomiaru dla każdego punktu,
- użyte wzorce i ich spójność pomiarowa,
- warunki i datę wzorcowania, podpis osoby odpowiedzialnej.
Sprawdzaj przede wszystkim, czy punkty pomiarowe pokrywają Twój zakres pracy. Świadectwo z punktami 20 °C i 30 °C niewiele mówi o czujniku pracującym w lodówce 2–8 °C.
Dlaczego laboratorium akredytowane PCA
Laboratorium akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji działa według normy PN-EN ISO/IEC 17025. Akredytacja oznacza, że kompetencje laboratorium, jego wzorce i sposób liczenia niepewności zostały niezależnie sprawdzone. Dla aptek, hurtowni farmaceutycznych i zakładów objętych audytami to świadectwo, które najrzadziej budzi pytania.
Jak często wzorcować
Przepisy nie podają jednego terminu ważności świadectwa. Wytyczne Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej mówią, że urządzenia do monitorowania warunków przechowywania leków należy kalibrować w określonych odstępach, ustalonych na podstawie oceny ryzyka i niezawodności. W praktyce:
- apteki, hurtownie, szpitale — najczęściej co 12 miesięcy,
- chłodnie i mroźnie spożywcze — co 12–24 miesiące, zależnie od procedur HACCP i wymagań odbiorców,
- hale i magazyny bez szczególnych wymagań — wg potrzeb, często przy uruchomieniu systemu.
Wzorcowanie warto powtórzyć wcześniej, jeśli czujnik spadł, był narażony na skrajne warunki albo jego odczyty zaczęły odbiegać od innych urządzeń w tym samym miejscu.
Wzorcowanie a bezprzewodowy monitoring
Świadectwo potwierdza dokładność czujnika. Nie zastępuje natomiast zapisu pomiarów — kontrola chce zobaczyć i wiarygodny czujnik, i ciągłą historię temperatur. W systemie TechIoT jedno i drugie idzie w parze: czujnik mierzy co kilka minut, dane trafiają do panelu, a raport PDF lub .xlsx z dowolnego okresu pobierasz jednym kliknięciem. Przy przekroczeniu progu dostajesz SMS, e-mail lub powiadomienie push — więcej o progach w artykule dlaczego alarm w lodówce aptecznej ustawia się na 7,5 °C.
Czujniki temperatury i wilgotności dostarczamy na życzenie wzorcowane w laboratorium akredytowanym PCA, ze świadectwem wzorcowania. Zestaw przychodzi skonfigurowany — podłączasz bramkę, rozkładasz czujniki i od razu masz pomiary w aplikacji.
Zobacz czujniki temperatury i wilgotności albo zapytaj o zestaw ze świadectwem wzorcowania.
Najczęstsze pytania
Czy wzorcowanie czujnika temperatury jest obowiązkowe?
Przepisy nie podają jednego terminu dla wszystkich. Wymagają natomiast, żeby urządzenia, którymi monitorujesz warunki przechowywania, były sprawdzone i wiarygodne — w praktyce kontrola (WIF, sanepid, audytor) prosi o aktualne świadectwo wzorcowania.
Jak często wzorcować termohigrometr?
Najczęściej raz w roku. Częstotliwość ustala użytkownik na podstawie oceny ryzyka — przy lekach i krótkich marginesach temperatury lepiej nie wydłużać tego okresu.
Czym różni się laboratorium akredytowane PCA od zwykłego?
Akredytacja Polskiego Centrum Akredytacji potwierdza, że laboratorium działa według normy PN-EN ISO/IEC 17025 i jego wyniki mają udokumentowaną spójność pomiarową. Takie świadectwo jest najmniej dyskusyjne podczas kontroli.
Czy czujniki TechIoT mogą mieć świadectwo wzorcowania?
Tak. Na życzenie dostarczamy czujniki temperatury i wilgotności wzorcowane w laboratorium akredytowanym PCA, ze świadectwem wzorcowania.
